Ένα σύνθετο και πολυεπίπεδο διπλωματικό παρασκήνιο, στο οποίο εμπλέκονται το Βατικανό, η Ρωσία και μια σειρά διεθνών μεσαζόντων, αποκαλύπτει η Washington Post γύρω από την απαγωγή του προέδρου της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Σύμφωνα με αμερικανικά κυβερνητικά έγγραφα και μαρτυρίες σχεδόν 20 πηγών, προηγήθηκαν αλλεπάλληλες προσπάθειες να οδηγηθεί ο Μαδούρο σε ειρηνική έξοδο και εξορία, οι οποίες τελικά κατέρρευσαν.
Η παρέμβαση του Βατικανού λίγο πριν τα Χριστούγεννα
Η αλυσίδα των γεγονότων ξεκίνησε την παραμονή των Χριστουγέννων, όταν ο καρδινάλιος Πιέτρο Παρολίν, δεύτερος στην ιεραρχία της Αγίας Έδρας και έμπειρος διπλωμάτης, κάλεσε επειγόντως τον πρέσβη των ΗΠΑ στο Βατικανό, Μπράιαν Μπερτς. Ο Παρολίν ζήτησε σαφείς απαντήσεις για τις προθέσεις της κυβέρνησης Τραμπ στη Βενεζουέλα, διερωτώμενος αν οι αμερικανικές επιχειρήσεις στόχευαν αποκλειστικά τη διακίνηση ναρκωτικών ή αν επρόκειτο για σχέδιο αλλαγής καθεστώτος.
Σύμφωνα με τα έγγραφα, ο καρδινάλιος παραδέχθηκε ότι ο Μαδούρο «πρέπει να φύγει», ωστόσο προέτρεψε την Ουάσινγκτον να του προσφέρει μια ασφαλή διέξοδο, ώστε να αποφευχθεί αιματοχυσία και περαιτέρω αποσταθεροποίηση. Για ημέρες επιχείρησε να επικοινωνήσει με τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, σε μια ύστατη προσπάθεια να κερδηθεί χρόνος.
Η ρωσική πρόταση ασύλου και το χαμένο παράθυρο
Κατά τις ίδιες συνομιλίες, ο Παρολίν μετέφερε ότι η Ρωσία ήταν έτοιμη να προσφέρει άσυλο στον Μαδούρο, με εγγυήσεις ασφαλείας από τον ίδιο τον Βλαντίμιρ Πούτιν. Σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν τη ρωσική πρόταση, στον πρόεδρο της Βενεζουέλας προσφέρθηκε η δυνατότητα να φύγει από τη χώρα και να διατηρήσει την περιουσία του. Ωστόσο, ο Μαδούρο εμφανίστηκε απρόθυμος να αποδεχθεί τη συμφωνία, εκτιμώντας ότι οι ΗΠΑ δεν θα προχωρούσαν τελικά σε στρατιωτική δράση.
Μία εβδομάδα αργότερα, οι αμερικανικές ειδικές δυνάμεις πραγματοποίησαν επιχείρηση κατά την οποία σκοτώθηκαν περίπου 100 άνθρωποι και ο Μαδούρο, μαζί με τη σύζυγό του, μεταφέρθηκε αεροπορικώς στη Νέα Υόρκη για να αντιμετωπίσει κατηγορίες διακίνησης ναρκωτικών.
Η στροφή της Ουάσινγκτον και το «αίνιγμα» Ροντρίγκες
Παράλληλα με τις προσπάθειες εξόδου του Μαδούρο, οι ΗΠΑ άρχισαν να επεξεργάζονται σενάρια για την επόμενη ημέρα στη Βενεζουέλα. Το ενδιαφέρον στράφηκε στη Ντέλσι Ροντρίγκες, δεύτερη στην ιεραρχία του καθεστώτος και μέχρι πρότινος στόχο αμερικανικών κυρώσεων. Σύμφωνα με ανώτερους αξιωματούχους, η μεταστροφή αυτή ενισχύθηκε από απόρρητη αξιολόγηση της CIA, η οποία κατέληγε στο συμπέρασμα ότι οι πιστοί του Μαδούρο θα μπορούσαν να διαχειριστούν πιο αποτελεσματικά τη μετάβαση από ό,τι η αντιπολίτευση της Μαρίας Κορίνα Ματσάδο.
Η Ροντρίγκες, αν και δημόσια εμφανιζόταν ως σκληρή υποστηρίκτρια του Τσαβισμού, είχε καλλιεργήσει στο παρασκήνιο σχέσεις εμπιστοσύνης με επιχειρηματικούς και ενεργειακούς κύκλους, παρουσιάζοντας ένα πιο πραγματιστικό πρόσωπο. Αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες και χώρες όπως το Κατάρ τη θεωρούσαν αξιόπιστη συνομιλήτρια, ικανή να εγγυηθεί στοιχειώδη σταθερότητα.
Η αποτυχία της αντιπολίτευσης και η τελική απόφαση
Σύμφωνα με τα ίδια έγγραφα, στην Ουάσινγκτον εντεινόταν η αμφιβολία για το κατά πόσο η Μαρία Κορίνα Ματσάδο μπορούσε να εξασφαλίσει τη στήριξη των Ενόπλων Δυνάμεων και να ελέγξει τους μηχανισμούς εξουσίας. Η αίσθηση ότι μια κυβέρνηση υπό την ηγεσία της θα κατέρρεε γρήγορα συνέβαλε στη σταδιακή εγκατάλειψή της από τον Λευκό Οίκο.
Ο ίδιος ο Μαδούρο φέρεται να παρερμήνευσε τα μηνύματα της Ουάσινγκτον, πιστεύοντας ότι μπορούσε να κερδίσει χρόνο και να επιβιώσει πολιτικά. Η άρνησή του να αποδεχθεί τις προτάσεις εξορίας, σε συνδυασμό με την πεποίθηση ότι οι ΗΠΑ δεν θα προχωρούσαν, οδήγησε τελικά στο βίαιο τέλος της εξουσίας του.
Το Βατικανό, η Ρωσία, το Κατάρ και άλλοι διεθνείς παράγοντες επιχείρησαν, χωρίς αποτέλεσμα, να αποτρέψουν μια στρατιωτική λύση. Όπως σημειώνει η Washington Post, η υπόθεση Μαδούρο αναδεικνύει τα όρια της διπλωματίας όταν συγκρούονται γεωπολιτικά συμφέροντα, αλλά και ένα βασικό συμπέρασμα που συνοψίζει πηγή από το περιβάλλον του πρώην προέδρου: ότι η Βενεζουέλα δεν μπορεί να κυβερνηθεί χωρίς τον Τσαβισμό — ακόμη και όταν ο ίδιος ο ηγέτης του απομακρύνεται βίαια από την εξουσία.
Διαβάστε επίσης:
Καρόλα Τσάβεζ: «Στη Βενεζουέλα καταλύθηκε κάθε έννοια διεθνούς νομιμότητας και δεν αντιδρά κανείς»
Βαρουφάκης: «Τραγικοί οι Ευρωπαίοι, αντιδρούν στο ίσως της Γροιλανδίας αλλά σιωπούν στη Βενεζουέλα»
Βρετανία: Προετοιμασία στρατευμάτων για Ουκρανία και αύξηση αμυντικών δαπανών
