Η Ουάσινγκτον ανεβάζει ξανά τους τόνους στον Περσικό Κόλπο, ακολουθώντας μια γνώριμη, σχεδόν τελετουργική συνταγή. Στο προσκήνιο η διπλωματία, στο βάθος η απειλή της ισχύος. Ο Ντόναλντ Τραμπ μιλά για «συμφωνία», την ίδια στιγμή που μετακινεί πολεμικά μέσα και κρατά ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας στρατιωτικής κλιμάκωσης απέναντι στο Ιράν.
«Συμφωνία ή κάτι πολύ σκληρό»
Σε συνέντευξή του στο Axios, ο Αμερικανός πρόεδρος δεν άφησε πολλά περιθώρια για παρερμηνεία. Εξετάζει, την αποστολή δεύτερης ομάδας κρούσης αεροπλανοφόρου στον Κόλπο. «Είτε θα κάνουμε μια συμφωνία είτε θα χρειαστεί να κάνουμε κάτι πολύ σκληρό, όπως την προηγούμενη φορά», δήλωσε, επαναφέροντας ωμά τη στρατιωτική επιλογή στο τραπέζι, η διαπραγμάτευση παρουσιάζεται ως επιλογή, αλλά η απειλή προηγείται.
Διαπραγματεύσεις με φόντο τα πολεμικά πλοία
Οι συνομιλίες ΗΠΑ–Ιράν επανεκκίνησαν την περασμένη Παρασκευή στο Ομάν, για πρώτη φορά μετά τον 12ήμερο πόλεμο του Ιουνίου. Ωστόσο, η επανέναρξη αυτή συνοδεύεται από έντονη στρατιωτική κινητικότητα. «Έχουμε μια αρμάδα που κατευθύνεται εκεί και ίσως να πηγαίνει και άλλη μία», είπε ο Τραμπ, προσθέτοντας ότι «σκέφτεται» την αποστολή δεύτερης ομάδας κρούσης, πέρα από το USS Abraham Lincoln που ήδη επιχειρεί στην περιοχή. Αμερικανός αξιωματούχος επιβεβαίωσε ότι το ενδεχόμενο συζητείται σοβαρά. Διαπραγματεύεσαι με το ένα χέρι, δείχνεις τους πυραύλους με το άλλο δηλαδή…
Όταν η απειλή βαφτίζεται επιτυχία
Ο ίδιος ο Τραμπ επιχείρησε να παρουσιάσει αυτή την πίεση ως απόδειξη αποτελεσματικότητας. Υποστήριξε ότι το Ιράν «θέλει πάρα πολύ να κάνει συμφωνία» και ότι αυτή τη φορά εμφανίζεται πιο «σοβαρό». «Την προηγούμενη φορά δεν πίστευαν ότι θα το έκανα», είπε, αναφερόμενος στα πλήγματα κατά ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων. «Υπερεκτίμησαν τις κινήσεις τους». Κατά τον ίδιο, οι τρέχουσες συνομιλίες είναι «πολύ διαφορετικές». Όχι επειδή άλλαξε το πλαίσιο, αλλά επειδή η απειλή είναι πιο ξεκάθαρη.
Το αγκάθι που δεν μετακινείται
Παρά τις δηλώσεις, το βασικό εμπόδιο παραμένει. Η Τεχεράνη έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν διαπραγματεύεται τίποτα πέρα από το πυρηνικό της πρόγραμμα και ούτε εκεί αποδέχεται την εγκατάλειψη του δικαιώματος εμπλουτισμού ουρανίου. Αυτό αρκεί για να ενισχύσει τις φωνές σε Ουάσινγκτον και Τελ Αβίβ που θεωρούν τη στρατιωτική λύση «αναπόφευκτη». Ο Τραμπ, πάντως, εμφανίζεται πεπεισμένος ότι μπορεί να επιβάλει μια ευρύτερη συμφωνία. «Μπορούμε να κάνουμε μια σπουδαία συμφωνία με το Ιράν», είπε, αφήνοντας να εννοηθεί ότι στο τραπέζι θα βρεθούν και οι βαλλιστικοί πύραυλοι της χώρας. Με άλλα λόγια, μια συμφωνία κομμένη και ραμμένη στα μέτρα των ΗΠΑ.
Η σκιά του Νετανιάχου
Στο παρασκήνιο, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου ετοιμάζεται να μεταβεί στην Ουάσινγκτον την Τετάρτη. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός εμφανίζεται πιο επιφυλακτικός για τις πιθανότητες μιας «μεγάλης συμφωνίας», χωρίς αυτό να σημαίνει ότι αμφισβητεί την πίεση προς το Ιράν. Ο Τραμπ έσπευσε να τον καθησυχάσει δημοσίως.
«Κι εκείνος θέλει μια συμφωνία. Θέλει μια καλή συμφωνία», δήλωσε. Λίγο πριν την αναχώρησή του, ο Νετανιάχου έκανε σαφές ότι θα μεταφέρει τις ισραηλινές «κόκκινες γραμμές». «Θα παρουσιάσω στον πρόεδρο την άποψή μας σχετικά με τις αρχές αυτών των διαπραγματεύσεων, τις βασικές αρχές που, κατά τη γνώμη μου, είναι σημαντικές όχι μόνο για το Ισραήλ αλλά για όλους σε όλο τον κόσμο που θέλουν ειρήνη και ασφάλεια στη Μέση Ανατολή».
Ένα γνώριμο μοτίβο
Πίσω από τις δηλώσεις και τις λέξεις, το έργο επαναλαμβάνεται. Οι ΗΠΑ μιλούν για ειρήνη, ενώ μετακινούν στόλους. Μιλούν για συμφωνία, ενώ προετοιμάζουν σύγκρουση. Και στη μέση, μια ολόκληρη περιοχή που πληρώνει ξανά το τίμημα της «σταθερότητας», όπως την ορίζουν οι ισχυροί.
Διαβάστε επίσης:
Τραμπ: Γιατί δηλώνει αντίθετος στην προσάρτηση της Δυτικής Όχθης
Συνάντηση Τραμπ – Νετανιάχου την Τετάρτη στην Ουάσινγκτον με φόντο το Ιράν
