Σημαντική βελτίωση στην αποτελεσματικότητα του προληπτικού ελέγχου για τον καρκίνο του μαστού καταγράφει η χρήση μαστογραφίας με υποστήριξη τεχνητής νοημοσύνης, σύμφωνα με τα αποτελέσματα μεγάλης τυχαιοποιημένης κλινικής δοκιμής που δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό The Lancet.
Η μαστογραφία αποτελεί εδώ και δεκαετίες βασικό εργαλείο για τη μείωση της θνησιμότητας από καρκίνο του μαστού, κυρίως μέσω της έγκαιρης διάγνωσης και της άμεσης θεραπευτικής παρέμβασης. Παρ’ όλα αυτά, ένα σημαντικό ποσοστό περιστατικών εξακολουθεί να μην εντοπίζεται εγκαίρως. Εκτιμάται ότι περίπου 20% έως 30% των καρκίνων που διαγιγνώσκονται μεταξύ δύο διαδοχικών ελέγχων θα μπορούσαν να είχαν ανιχνευθεί στην προηγούμενη εξέταση.
Η δομή της μελέτης
Η μελέτη πραγματοποιήθηκε από τον Απρίλιο του 2021 έως τον Δεκέμβριο του 2022 και περιέλαβε περισσότερες από 100.000 γυναίκες σε τέσσερα κέντρα Σουηδίας. Οι συμμετέχουσες κατανεμήθηκαν τυχαία σε δύο ομάδες: μία ομάδα ελέγχου που υποβλήθηκε στη συνήθη πρακτική της διπλής ανάγνωσης μαστογραφιών από ακτινολόγους και μία ομάδα στην οποία η μαστογραφία υποστηριζόταν από σύστημα AI.
Στην ομάδα παρέμβασης, το σύστημα τεχνητής νοημοσύνης ανέλυε τις εικόνες, κατατάσσοντας τα περιστατικά χαμηλού κινδύνου σε μία μόνο ανάγνωση και τα υψηλού κινδύνου σε διπλή αξιολόγηση από ακτινολόγους, ενώ παράλληλα επισήμαινε ύποπτα ευρήματα.
Το συγκεκριμένο σύστημα είχε προηγουμένως εκπαιδευτεί και δοκιμαστεί σε περισσότερες από 200.000 μαστογραφίες, προερχόμενες από πολλαπλά ιδρύματα σε πάνω από δέκα χώρες.
Τα αποτελέσματα
Σύμφωνα με τα τελικά ευρήματα, η χρήση τεχνητής νοημοσύνης οδήγησε σε μείωση κατά 12% των διαγνώσεων καρκίνου στα χρόνια που ακολουθούν έναν προληπτικό έλεγχο. Παράλληλα, καταγράφηκαν 16% λιγότεροι διηθητικοί καρκίνοι, 21% λιγότεροι μεγάλοι όγκοι και 27% λιγότεροι επιθετικοί υποτύποι στην ομάδα με μαστογραφία υποστηριζόμενη από AI.
Συνολικά, το 81% των περιστατικών καρκίνου εντοπίστηκε στο στάδιο του προσυμπτωματικού ελέγχου στην ομάδα με τεχνητή νοημοσύνη, έναντι 74% στην ομάδα ελέγχου, χωρίς ουσιαστική αύξηση των ψευδώς θετικών αποτελεσμάτων.
Μείωση φόρτου εργασίας
Προηγούμενα ενδιάμεσα δεδομένα από τη δοκιμή MASAI είχαν ήδη δείξει μείωση κατά 44% στον φόρτο εργασίας των ακτινολόγων, ενώ πρώιμη ανάλυση που δημοσιεύθηκε το 2025 κατέγραψε αύξηση κατά 29% στην ανίχνευση καρκίνου χωρίς περισσότερα ψευδώς θετικά.
Οι επισημάνσεις των ερευνητών
Η επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, Δρ. Κριστίνα Λονγκ από το Πανεπιστήμιο του Λουντ, σημειώνει ότι «η ευρεία εφαρμογή της μαστογραφίας με υποστήριξη τεχνητής νοημοσύνης σε προγράμματα προληπτικού ελέγχου για καρκίνο του μαστού θα μπορούσε να βοηθήσει στη μείωση του φόρτου εργασίας των ακτινολόγων, καθώς και στην ανίχνευση περισσότερων καρκίνων σε πρώιμο στάδιο, συμπεριλαμβανομένων εκείνων με επιθετικούς υπότυπους».
Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι «η εισαγωγή της τεχνητής νοημοσύνης στην υγειονομική περίθαλψη πρέπει να γίνεται με προσοχή, με δοκιμασμένα εργαλεία και συνεχή παρακολούθηση».
Οι ερευνητές αναγνωρίζουν περιορισμούς στη μελέτη, καθώς πραγματοποιήθηκε σε μία μόνο χώρα, με έναν τύπο μηχανήματος και ένα συγκεκριμένο σύστημα τεχνητής νοημοσύνης, ενώ οι συμμετέχοντες ακτινολόγοι διέθεταν υψηλό επίπεδο εμπειρίας.
Διαβάστε επίσης:
Νέο «μαγικό» γκολ Καρέτσα στο ματς Γκενκ – Μάλμε για το Europa League (βίντεο)
Τόκιο: Ληστεία με δακρυγόνα και λεία άνω των 2 εκατ. ευρώ σε κεντρικό δρόμο της πόλης
