Η Ευρωπαϊκή Ένωση επεξεργάζεται ένα σχέδιο που θα μπορούσε να δώσει στην Ουκρανία μια μορφή μερικής ένταξης ήδη από το επόμενο έτος, καθώς οι Βρυξέλλες επιχειρούν να ενισχύσουν τη θέση της χώρας στην Ευρώπη και μακριά από τη Μόσχα, σύμφωνα με δέκα αξιωματούχους και διπλωμάτες.
Τέσσερα χρόνια μετά την έναρξη του πολέμου με τη Ρωσία και με το Κίεβο να πιέζει για ένταξη στην ΕΕ το 2027 ώστε να συμπεριληφθεί σε ενδεχόμενη ειρηνευτική συμφωνία με το Κρεμλίνο, η ιδέα που βρίσκεται σε πρώιμο στάδιο θα σηματοδοτούσε δραστική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο η Ένωση εντάσσει νέα κράτη.
Το σχέδιο προβλέπει ότι η Ουκρανία θα αποκτήσει θέση στο τραπέζι της ΕΕ πριν ολοκληρώσει τις μεταρρυθμίσεις που απαιτούνται για πλήρη δικαιώματα μέλους.
Ευρωπαίοι αξιωματούχοι και η ουκρανική κυβέρνηση υποστηρίζουν ότι η υποψηφιότητα της χώρας είναι επείγουσα. Η Ρωσία είναι πιθανό να προσπαθήσει να «σταματήσει την πορεία μας προς την ΕΕ», δήλωσε ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι σε δημοσιογράφους στο Κίεβο, τονίζοντας τη σημασία καθορισμού επίσημης ημερομηνίας ένταξης το 2027.
«Γι’ αυτό λέμε να οριστεί ημερομηνία. Γιατί μια συγκεκριμένη ημερομηνία; Επειδή αυτή θα υπογραφεί από την Ουκρανία, την Ευρώπη, τις ΗΠΑ και τη Ρωσία».
Η ιδέα της ΕΕ θυμίζει το σχέδιο Μακρόν, που παρουσιάζει από το 2017. Η νεότερη εκδοχή έχει ανεπίσημα ονομαστεί «αντίστροφη διεύρυνση», καθώς φέρνει τις χώρες στην Ένωση στην αρχή της διαδικασίας προσαρμογής στα κριτήρια ένταξης και όχι στο τέλος, σύμφωνα με το Politico.
Αξιωματούχοι της ΕΕ θεωρούν την ιδέα ελκυστική, καθώς θα έδινε στο Κίεβο χρόνο να ολοκληρώσει μεταρρυθμίσεις στους δημοκρατικούς θεσμούς, τη Δικαιοσύνη και το πολιτικό σύστημα, μειώνοντας τον κίνδυνο να εγκαταλείψει την ευρωπαϊκή προοπτική. Ωστόσο, υπάρχουν σοβαρά εμπόδια, κυρίως η αντίθεση του Ούγγρου πρωθυπουργού Βίκτορ Όρμπαν.
Το σχέδιο, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, περιλαμβάνει πέντε στάδια:
- προετοιμασία της Ουκρανίας με τεχνική καθοδήγηση στα διαπραγματευτικά «κεφάλαια»,
- δημιουργία ενός καθεστώτος «ελαφριάς» ένταξης,
- αναμονή πολιτικών εξελίξεων στην Ουγγαρία,
- αξιοποίηση της επιρροής του Ντόναλντ Τραμπ, και
- ενεργοποίηση του Άρθρου 7 της Συνθήκης της ΕΕ ώστε να ανασταλούν τα δικαιώματα ψήφου της Ουγγαρίας, εάν αποτύχουν τα προηγούμενα.
Η Ουκρανία δηλώνει ότι μπορεί να είναι τεχνικά έτοιμη έως το 2027, ενώ θεωρεί την ένταξη στην ΕΕ και ως εγγύηση ασφάλειας. Παρά το ότι το Κίεβο έχει απορρίψει καθεστώς «δεύτερης κατηγορίας», εμφανίζεται ανοιχτό σε ένα μοντέλο που θα κατοχυρώνει θεσμικά την πορεία ένταξης πριν από την πλήρη συμμετοχή.
Η πρόταση έχει και αντιδράσεις στο εσωτερικό της ΕΕ, με τη Γερμανία να εκφράζει επιφυλάξεις για μοντέλα πολλών ταχυτήτων. Παρ’ όλα αυτά, αν μεγάλες χώρες όπως η Γαλλία, η Ιταλία και η Πολωνία στηρίξουν την πρωτοβουλία, εκτιμάται ότι το Βερολίνο θα μπορούσε να μεταπειστεί.
Κρίσιμος παράγοντας παραμένει η στάση του Όρμπαν, ο οποίος αντιτίθεται στην ένταξη της Ουκρανίας και έχει εργαλειοποιήσει το ζήτημα ενόψει εκλογών. Ευρωπαίοι αξιωματούχοι θεωρούν ότι μόνο ο Τραμπ, με τον οποίο διατηρεί στενές σχέσεις, θα μπορούσε να επηρεάσει τη στάση του, ιδίως αν η ένταξη της Ουκρανίας ενταχθεί σε ευρύτερη ειρηνευτική συμφωνία.
Εάν όμως τα εμπόδια παραμείνουν, η έσχατη επιλογή θα ήταν η επαναφορά της διαδικασίας του Άρθρου 7 κατά της Ουγγαρίας, το ισχυρότερο πολιτικό μέσο πίεσης της ΕΕ, που μπορεί να οδηγήσει σε αναστολή δικαιωμάτων κράτους-μέλους.
Διαβάστε ακόμη:
Πόλεμος στην Ουκρανία ή μάχη για το Κογκρέσο – Ο Τραμπ έχει επιλέξει
Ουκρανικό: Τελεσίγραφο Τραμπ σε Μόσχα και Κίεβο για τέλος του πολέμου ως τον Ιούνιο
