Πενήντα χρόνια μετά τη θεσμοθέτηση της ισότητας των φύλων στο Ηνωμένο Βασίλειο, ο Νόμος για τις Διακρίσεις λόγω Φύλου θεωρείται δεδομένος. Πίσω του, όμως, βρίσκεται ένας μακρύς, σκληρός και συχνά υποτιμημένος αγώνας γυναικών που λοιδορήθηκαν, αγνοήθηκαν ή παρουσιάστηκαν ως γραφικές. Από τις αίθουσες σύνταξης έως τα έδρανα του κοινοβουλίου, οι ιστορίες τους αποκαλύπτουν πώς η κοινωνική αλλαγή δεν ήρθε αθόρυβα.
Η καθημερινότητα του σεξισμού στις αίθουσες σύνταξης
Στα τέλη της δεκαετίας του ’60, η Σίλια Μπρέιφιλντ εργαζόταν στις γυναικείες σελίδες της Daily Mail, σε ένα περιβάλλον όπου ο σεξισμός ήταν κανόνας. Από τις παρενοχλήσεις στους διαδρόμους έως τις εντολές για «πικάντικα» ρεπορτάζ στα αποδυτήρια του Γουίμπλεντον, οι γυναίκες δημοσιογράφοι έπρεπε να μάθουν να επιβιώνουν. Η επαγγελματική ανισότητα, οι περιορισμοί στην εμφάνιση και ο αποκλεισμός από σοβαρά θέματα αποτελούσαν καθημερινή πραγματικότητα.
Μαζί με τη Σίρλεϊ Κόνραν και άλλες δημοσιογράφους, η Μπρέιφιλντ εντάχθηκε στο Women in Media, μια ομάδα που ιδρύθηκε το 1970 για να αμφισβητήσει τον σεξισμό στα μέσα ενημέρωσης και να πιέσει για θεσμικές αλλαγές. Η δράση της υπήρξε καθοριστική στην εκστρατεία για την ποινικοποίηση των διακρίσεων λόγω φύλου και την καθιέρωση της ίσης αμοιβής, παρότι σήμερα σπάνια μνημονεύεται.
Από τη χλεύη στην πολιτική σύγκρουση
Οι φεμινίστριες της εποχής συχνά παρουσιάζονταν ως «μίσανδρες», «υπερβολικές» ή αποκομμένες από την κοινωνική πραγματικότητα. Η φράση της βουλεύτριας Τζόις Μπάτλερ το 1968 – ότι οι γυναίκες αντιμετωπίζονται ως «όμορφα πουλάκια» όταν είναι νέες και ως «χαζές αγελάδες» όταν μεγαλώνουν – συμπύκνωσε την οργή μιας ολόκληρης γενιάς. Παράλληλα, οι απεργίες, όπως εκείνη των ραφτριών της Ford στο Ντάγκενχαμ, έφεραν την ανισότητα μισθών στο κέντρο της δημόσιας συζήτησης.
Ο δρόμος προς τον νόμο δεν ήταν ενιαίος. Ριζοσπαστικές φεμινίστριες αμφισβητούσαν την αξία της νομοθεσίας ως «ήπιας λύσης», ενώ άλλες επέλεγαν τη θεσμική πίεση. Το Women in Media χρησιμοποίησε ακόμη και εκλογικές απειλές, κατεβάζοντας υποψήφια το 1974, σε μια κίνηση που μπορεί να απέτυχε εκλογικά αλλά αύξησε δραστικά τη δημοσιότητα του αιτήματος.
Η ψήφιση του νόμου και η επόμενη μέρα
Ο Νόμος για τις Διακρίσεις λόγω Φύλου και ο Νόμος για την Ίση Αμοιβή τέθηκαν σε ισχύ τον Δεκέμβριο του 1975, ανοίγοντας τον δρόμο για δικαστικές διεκδικήσεις και θεσμικούς ελέγχους. Παρά τις ελλείψεις και τους συμβιβασμούς, αποτέλεσαν σημείο καμπής. Από τις πρώτες πιλοτικές υποθέσεις έως τις μεταγενέστερες τροποποιήσεις, το πλαίσιο της ισότητας άρχισε να αποκτά πραγματικό περιεχόμενο.
Σήμερα, πολλές από τις γυναίκες εκείνης της γενιάς έχουν ξεχαστεί ή περιοριστεί σε απλουστευτικές αφηγήσεις. Όμως, όπως θυμίζει η Σίλια Μπρέιφιλντ, η αλλαγή δεν είναι ποτέ οριστική. «Δεν υπάρχει στιγμή που να λες “κερδίσαμε”. Είναι ένας αγώνας που πρέπει να τον δίνεις ξανά και ξανά». Πενήντα χρόνια μετά, η ιστορία τους λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι τα δικαιώματα που θεωρούνται αυτονόητα κατακτήθηκαν με σύγκρουση – και μπορούν πάντα να αμφισβητηθούν ξανά.
Με πληροφορίες από The Guardian
Διαβάστε επίσης:
Ένας αποχαιρετισμός στον Πίτερ Αρνέτ
Ο Τόλκιν, η Χιονάτη και η κόντρα για το μέλλον των παραμυθιών με τον Ντίσνεϊ
Γιατί η Gen Z λέει ότι η δουλειά είναι χειρότερη από την ανεργία
